Thống hối hoàn hảo và thống hối không hoàn hảo

Lòng đau buồn vì tội có hai loại: không hoàn hảo và hoàn hảo. Lòng đau buồn không hoàn hảo là nỗi buồn vì sợ mất thiên đàng và sợ hỏa ngục. Lòng đau buồn hoàn hảo là nỗi buồn vì đã xúc phạm đến Thiên Chúa.

... Có lẽ tôi có thể minh họa hai loại đau buồn này bằng câu chuyện về hai đứa trẻ sinh đôi. Cả hai đều bất tuân lời mẹ như nhau. Một đứa đến với mẹ và nói: “Mẹ ơi, con xin lỗi. Thế là con không được đi ra ngoài chơi nữa, phải không?” Đó là lòng thống hối không hoàn hảo. Đứa kia thì ôm chầm lấy mẹ, bật khóc và nói: “Mẹ ơi, xin mẹ tha cho con! Con yêu mẹ!” Đó là lòng thống hối hoàn hảo.

Có lòng thống hối không hoàn hảo thì đủ để lãnh nhận ơn xá giải trong việc xưng tội bí tích. Nhưng giả sử bạn đang ở trong tình trạng tội lỗi mà không thể đi xưng tội được thì sao? Giả sử bạn đang ở trên một chiếc máy bay sắp rơi, hoặc là một người lính sắp bước vào chiến trận, hoặc đang ở trong bất cứ tình trạng tội nặng nào mà không có cách nào đi xưng tội ngay lập tức. Bạn phải làm gì? Bạn hãy dâng lên một hành vi thống hối hoàn hảo. Lòng thống hối hoàn hảo sẽ tha các tội, với điều kiện là bạn có ý định đi xưng tội bí tích vào dịp sớm nhất có thể.

Đi kèm với nỗi đau buồn ấy là quyết tâm chừa cải, vì chúng ta nói rằng chúng ta hứa sửa đổi. Quyết tâm chừa cải không phải là sự chắc chắn tuyệt đối rằng mình sẽ không bao giờ phạm lại. Điều đó sẽ là tự phụ. Thánh Phaolô nói: “Ai tưởng mình đứng vững, hãy coi chừng kẻo ngã” (1 Cr 10,12). Điều được hiểu là một quyết tâm vững vàng không phạm tội chính là ước muốn chân thành, với sự trợ giúp của ân sủng Thiên Chúa, làm hết sức mình để không sa ngã lần nữa.

...Để kết thúc bàn về lòng đau buồn vì tội, có thể bạn sẽ hỏi tôi: “Trong việc xưng tội, loại nào phổ biến hơn: thống hối hoàn hảo hay không hoàn hảo?” Theo kinh nghiệm của tôi, tôi cho rằng thống hối hoàn hảo phổ biến hơn, bởi vì đa số người ta đau buồn vì tội mình không những vì sợ mất thiên đàng và sợ hỏa ngục, mà còn vì đã làm tổn thương Chúa của mình. Quả thật, chính Thập Giá mạc khải trọn vẹn chiều kích của tội lỗi. Không ai có thể thấy tội lỗi trong sự trần trụi hoàn toàn của nó nếu chưa hiểu ơn cứu chuộc. Hãy lấy những sai lầm, ngu dại và tội ác thường ngày làm ví dụ: người ta thường tóm lại bằng câu “Ôi, tôi đã làm một điều ngu xuẩn biết bao!” Nhưng giữa câu nói ấy và câu “Ôi, tôi là một tội nhân xấu xí chừng nào!” có một khoảng cách rất lớn.

Khi chúng ta đi xưng tội, trong tòa giải tội luôn có một cây thánh giá. Khi quỳ ở đó, chúng ta thấy Sự Thiện bị đóng đinh trên thập giá... Không ai trong chúng ta dám nói: “Ồ, chúng ta đâu có tệ như những kẻ đã đóng đinh Chúa chúng ta.” Đừng quên rằng họ chỉ đóng đinh Chúa về mặt thể lý; chính tội lỗi đã đóng đinh Người! Ở điểm này, tất cả chúng ta đều như nhau; tất cả chúng ta đều là những kẻ đại diện.

... Khi một người Công giáo đi xưng tội, thay vì đưa ra những điều đẹp đẽ nhất trong đời mình, họ lại đem những điều tệ nhất ra. Mỗi hối nhân, khi bước vào tòa giải tội, đều đã nói trong lòng: “Tôi có thể lừa người khác, nhưng thật là ngu xuẩn nếu tôi tự lừa mình; và tôi là một kẻ tội lỗi ngu xuẩn biết bao khi nghĩ rằng mình có thể lừa được Thiên Chúa.”